Alternatieve theorie over ontstaan kiespijn

De gebruikelijke verklaring voor kiespijn, de theorie van Brännström, is nooit bewezen. Deze theorie komt erop neer dat zenuwuiteinden diep in de tanden en kiezen geprikkeld kunnen raken door veranderingen in de vloeistofstroom in het tandbeen, die door temperatuurveranderingen beïnvloed zouden kan worden. In de alternatieve theorie van Zimmermann gaat het om moleculaire in plaats van fysieke kanaaltjes. De nieuwe ontdekking biedt geen falsificatie voor de theorie van Brännström, maar wel een simpeler verklaring voor het fenomeen kiespijn.

Odontoblasten lopen helemaal door in de kanaaltjes van het dentine. Hierdoor kunnen ze snel een temperatuurverandering herkennen. Een paar jaar geleden is al ontdekt dat odontoblasten onderdeel zijn van het immuunsysteem. Ze scheiden antibacteriële stoffen uit op plaatsen waar het tandglazuur is beschadigd en maken signaalstoffen aan die andere onderdelen van het immuunsysteem activeren.

In het onderzoek is aangetoond dat odontoblasten op kou reageren via een moleculaire receptor die TRPC5 wordt genoemd. Dat deze receptor een rol zou spelen bij ontstekingspijn verklaart ook waarom kauwen op een kruidnagel helpt tegen kiespijn: de stof eugenol in kruidnagels is een krachtige remmer van TRPC5. Het bleek dat TRPC5-receptoren veel prominenter aanwezig waren in odontoblasten dan in de zenuwuiteinden. Volgens Zimmermann vindt de actie dus in de odontoblasten plaats. Daarnaast bleek dat in beschadigde menselijke tanden de TRPC5-activiteit was toegenomen, wat klopt met de observatie dat ontstoken tanden gevoeliger zijn voor koude.

(bronnen: Science Advances en NRC)

Tags: