Search Dental Tribune

Muziek reduceert angst, stress en gebruik pijnstillers bij patiënten

Foto: AdobeStock
Kees Adolfsen

Kees Adolfsen

di. 31 maart 2026

Bewaar

De positieve effecten van muziek op de pijnbeleving en het welbevinden van patiënten zijn al lang bekend. Het in december 2025 verschenen proefschrift van arts-onderzoekers Antonia Becker en Amy van der Valk Bouman brengt die effecten niet alleen in kaart. Het toont vooral aan welke muziek het meest heilzaam werkt: de muziek die patiënten voor de behandeling of operatie zelf uitkiezen.

In de ideale wereld vraagt een zorgprofessional over vijf jaar standaard aan diens patiënt of die muziek wil luisteren tijdens de behandeling. Maar daar is wel een cultuurverandering voor nodig, stellen de onderzoekers. Uit hun studies – uitgevoerd onder mensen uit alle sociaal-culturele lagen van de samenleving – bleek dat ruim 85 procent van de patiënten graag muziek zou willen luisteren, maar dat ze zich dikwijls beschroomd voelen. Patiënten denken gemakkelijk dat de arts hun muzieksmaak zal veroordelen.

Mozart-effect
Die gedachte heeft te maken met wat wel het ‘Mozart-effect’ wordt genoemd. Mensen gaan ervanuit dat klassieke muziek beter werkt dan bijvoorbeeld de pop, metal of schlagers waar ze eigenlijk graag naar luisteren. Dit is gebaseerd op de hardnekkige aanname dat luisteren naar klassieke muziek de mens ‘verheft en verlicht’, dat je er zelfs slimmer van wordt. Ook de eerste wetenschappers die zich bezighielden met studies naar muziek als medicijn veronderstelden dat alleen klassieke muziek een gunstig effect heeft op stress-, angst- en pijnreductie.
Die hypothese wordt in het proefschrift helder weerlegd. Of je nou van André Hazes houdt, van Ierse folk, van kerstliedjes of van Muse: jouw muziek heeft een positief effect, weet Antonia Becker. “Muziek is afhankelijk van smaak, van opvoeding, van culturele achtergrond. Dat maakt het interessant, maar soms ook ingewikkeld. Over een paracetamolletje heeft waarschijnlijk niemand een uitgesproken mening, over muziek wel. Geef mensen vooral autonomie bij hun keuze voor muziek. Ook als ze kiezen voor géén muziek. Een verkeerde keuze bestaat niet.”

Muziek als medicijn
Muziek is zo oud als de mensheid. Ook de positieve invloed van muziek op het welzijn van de mens wordt al eeuwenlang beschreven, volgens Van der Valk Bouman. “Muziek speelt een rol in vrijwel alle culturen. Druïden en sjamanen gebruikten muziek al bij rituelen voor zieken. De koppeling tussen muziek en gezondheid is dus helemaal niet raar.”
Om tot een meer wetenschappelijke onderbouwing van die relatie te komen, startte Erasmus Universiteit Rotterdam de onderzoeksgroep ‘Muziek als Medicijn’. Dit proefschrift is een van de resultaten. Het wil onder zorgverleners én patiënten de aandacht voor de vrije keuze van (geen) muziek bij behandelingen en operaties stimuleren. Ook zorgverzekeraars kunnen helpen, bij het faciliteren van apparatuur bijvoorbeeld, zoals een tablet met afspeellijsten en koptelefoons. De aandacht groeit: in de richtlijn van de Federatie van Medisch Specialisten staat inmiddels dat muziek rondom de operatie moet worden besproken met de patiënt.

Bron: Amazingerasmusmc

To post a reply please login or register
advertisement
advertisement