DT News - Netherlands - Nieuw onderzoek toont aan dat arginine de virulentie van dentale biofilms vermindert

Iveta Ramonaite, Dental Tribune International

za. 21 maart 2026

Bewaar

AARHUS, Denemarken ‒ Steeds meer onderzoek onderstreept het belang van ecologisch verantwoorde strategieën bij de preventie van cariës. Een nieuwe klinische studie toont aan dat arginine, een van nature voorkomend aminozuur, de ontwikkeling van dentale biofilms zodanig kan beïnvloeden dat hun schadelijke potentieel afneemt.

Het onderzoek, uitgevoerd bij patiënten met actieve cariës, laat zien dat arginine de zuurgraad, de microbiële samenstelling en de matrixstructuur van biofilms verandert op een manier die de ecologie van de biofilm behoudt. Dit wijst erop dat arginine kan bijdragen aan een gezonder evenwicht binnen het orale microbioom.

Onderzoeksopzet

In deze split-mouth klinische studie droegen tien patiënten gedurende vier dagen op maat gemaakte intraorale splints om de groei van biofilms in situ mogelijk te maken. Drie keer per dag werden de splints gedurende 5 minuten ondergedompeld in een sucrose-oplossing, gevolgd door een blootstelling van 30 minuten aan een arginine-oplossing of een placebo. Deze opzet stelde de onderzoekers in staat om biofilms die met arginine waren behandeld te vergelijken met onbehandelde biofilms onder klinisch relevante omstandigheden.

Hoogleraar Cariologie dr. Sebastian Schlafer van de Universiteit van Aarhus benadrukt het belang van deze benadering: ‟Door te begrijpen hoe arginine de wisselwerking tussen pH, microbiële samenstelling en de structuur van de matrix van de dentale biofilm beïnvloedt, kunnen we effectievere strategieën ontwikkelen voor de preventie en behandeling van cariës.”

Het recente onderzoek onder leiding van dr. Yumi Chokyu Del beschrijft een ecologisch verantwoorde strategie om tandcariës te voorkomen.

Veranderingen in pH en biofilmstructuur

Met behulp van een pH-gevoelige fluorescerende kleurstof werden micro-schaalveranderingen in de pH binnen de biofilms gemeten na de sucrosebelasting. De onderzoekers ontdekten dat biofilms die met arginine waren behandeld in vergelijking met de placebogroep significant hogere pH-waarden hadden, zowel 10 als 35 minuten na blootstelling aan sucrose.

Daarnaast werd de extracellulaire matrix van de biofilms geanalyseerd, met speciale aandacht voor koolhydraatcomponenten die bijdragen aan virulentie. Argininebehandeling leidde tot een algehele afname van fucose bevattende matrixkoolhydraten en veranderde de ruimtelijke verdeling van galactose bevattende componenten. Het galactosegehalte nam af aan de basis van de biofilm en nam toe aan het oppervlak.

Deze structurele veranderingen kunnen de vorming van sterk zure microniches in tandplaque beperken en zo bijdragen aan een minder cariogene biofilmomgeving.

Modulatie van het microbioom in plaats van vernietigen van bacteriën

Analyse van de microbiële samenstelling toonde aan dat zowel de met arginine behandelde biofilms als de biofilms uit de placebogroep voornamelijk bestonden uit verschillende soorten Streptococcus en Veillonella. Arginine verminderde het aandeel zuur producerende bacteriën van de soorten Streptococcus mitis en Streptococcus oralis echter significant. Tegelijkertijd groeide het relatieve aandeel bacteriën die in staat zijn arginine om te zetten in alkalische stoffen. Deze verschuivingen verklaren waarschijnlijk de verbeterde pH-regulatie die werd waargenomen in de arginine-behandelde biofilms.

‟De meeste middelen die momenteel als aanvulling op de dagelijkse mondhygiëne worden gebruikt, zijn gebaseerd op antimicrobiële stoffen,” aldus dr. Schlafer. ‟Dit is een niet erg specifieke strategie, omdat deze middelen geen onderscheid maken tussen nuttige en schadelijke bacteriën. Arginine biedt een meer ecologische benadering: in plaats van micro-organismen te doden, stuurt het de orale microbiota in een gunstige richting.”

Klinische relevantie en toekomstperspectief

Volgens hoofdauteur dr. Yumi Chokyu Del Rey, postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Aarhus, slaat het onderzoek een belangrijke brug tussen laboratoriumonderzoek en klinische toepassing. ‟Voor zover wij weten, is dit het eerste onderzoek die de gecombineerde effecten van arginine op biofilm-pH, microbiële samenstelling en matrixarchitectuur in dentale biofilms van patiënten met actieve cariës aantoont,” vertelt ze. ‟We zagen een positief effect op de pH, zelfs bij patiënten met gemiddeld tien actieve laesies per persoon.”

Daarnaast werd een toename vastgesteld van arginine-metaboliserende micro-organismen en een algemene afname van de productie van koolhydraat-gebaseerde matrixcomponenten ‒ beide aanwijzingen voor de vorming van minder schadelijke biofilms. Opvallend genoeg werd geen duidelijke correlatie gevonden tussen deze microbiologische of structurele veranderingen en de individuele pH-respons op arginine.

‟Onze bevindingen ondersteunen het idee dat cariës effectief kan worden bestreden met een ecologisch verantwoorde strategie,” besluit dr. Del Rey. ‟Tegelijkertijd tonen de resultaten aan dat individuele reacties op arginine verschillen en nog niet volledig worden begrepen.”

Hoogleraar Cariologie dr. Sebastian Schlafer stelt dat inzicht in de manier waarop arginine de wisselwerking tussen pH, microbiële samenstelling en de structuur van de matrix van de dentale biofilm beïnvloedt, kan bijdragen aan het verbeteren van behandelstrategieën voor cariës.

Conclusie

De studie levert overtuigend klinisch bewijs dat arginine de virulentie van dentale biofilms kan verminderen via verschillende complementaire mechanismen: het afzwakken van plaqueverzuring, het herstructureren van de biofilm en het moduleren van het orale microbioom. Vervolgonderzoek is nodig om vast te stellen welke patiënten het meest profiteren van deze behandeling en hoe arginine optimaal kan worden toegepast in de klinische praktijk.

Het onderzoek, getiteld ‘Arginine modulates the pH, microbial composition, and matrix architecture of biofilms from caries-active patients’, werd op 20 november 2025 online gepubliceerd in het International Journal of Oral Science.

To post a reply please login or register

VGerelateerde artikelen

Onderzoek toont vervaarlijk lage naleving van sterilisatieprotocollen

ARLINGTON, VS – Het belang van sterilisatie in tandartspraktijken en operatiekamers mag niet onderschat worden. Uit nieuw onderzoek blijkt dat het gebruik...

“De pulpa kan meer hebben dan gedacht”

Een wortelkanaalbehandeling wordt door veel patiënten gezien als het ‘ergste’ wat je bij de tandarts kunt ondergaan. Toch werd ...

3D-printen van kronen nauwkeuriger dan frezen

SENDAI, JAPAN – Onderzoekers van de Tohoku University Graduate School of Dentistry in Japan zijn erachter gekomen dat het produceren van een kroon met ...

Samenstelling speeksel vrouwen anders dan van mannen

AMSTERDAM – De samenstelling van het speeksel van vrouwen is anders dan dat van mannen. Dit stelt Andrei Prodan (ACTA) in zijn proefschrift. Het ...

Nederlander meer kwijt aan tandarts dan Belg

AMSTERDAM –Een Nederlander betaalt bijna 30% meer van zijn tandartskosten zelf dan een Belg. Dat blijkt uit onderzoek van ...

“Sluit beter aan bij de leefwereld van de patiënt”

In Nederland hebben zo’n 370.00 mensen een licht verstandelijke beperking en zijn ongeveer 730.000 mensen zwakbegaafd. Deze mensen verdienen structureel ...

Onderzoek toont explosieve toename tanderosie

WEESP – Tanderosie is een explosief groeiend probleem in de Nederlandse mondgezondheid. Recente onderzoeken tonen aan dat gemiddeld 30% van de ...

Middeleeuws tandsteen toont verandering van oraal microbioom

KOPENHAGEN – Een aantal recente studies hebben aangetoond dat het tandsteen van archeologische vondsten een rijke bron kan zijn voor een beter begrip van ...

Onderzoek toont mogelijkheid tot genereren tandvervanging

LONDEN – De meeste reptielen en vissen hebben gedurende hun leven meerdere sets vervangingselementen. Zoogdieren hebben daarentegen vaak maar één set, ...

Onderzoek toont risicofactoren voor vroegtijdig implantaatfalen

KAYSERI, Turkije – Meer dan 670 miljoen mensen hebben een infectie met COVID-19 doorgemaakt. Dit kan het botmetabolisme beïnvloeden, botresorptie ...

Nieuw systeem vermindert tandartsangst: Telemondzorg

ALKMAAR Het is iets waar elke mondzorgverlener tegenaan loopt en waarvan menig patiënt last heeft: angst voor de tandarts. Bij een deel van die patiënten ...

Opleiding

Live webinar
ma. 23 maart 2026
2:30 (CET) Amsterdam