Congres ORTHO-AMSTERDAM 2026

Wel of geen TAD’s?

De vooraanstaande Italiaanse orthodontist prof. dr. Giorgio Iodice opende het congres als eerste spreker. Niet alleen door middel van wetenschappelijke onderbouwing maar ook met veel case reports illustreerde hij de mogelijkheden en begrenzingen van behandelingen met temporary anchorage devices (TAD’s) in de orthodontie. Hij benadrukte het belang om de keuze wel of geen TAD’s te gebruiken zorgvuldig af te wegen en raadde aan uitsluitend TAD’s toe te passen indien deze tijdens een orthodontische behandeling duidelijk voordelen bieden.

In een tweede voordracht liet Iodice aan de hand van talloze case reports zien dat je met behulp van TAD’s indrukwekkende behandelresultaten kunt bereiken.

Pesten

De bekende Engelse orthodontist Andrew DiBiase ging in op de invloed die het uiterlijk van het gebit heeft op pestgedrag van adolescenten. Hij gaf aan dat het ter voorkoming van pestgedrag als gevolg van een in esthetisch opzicht storende malocclusie aan te bevelen kan zijn om in sommige gevallen een orthodontische behandeling eerder te starten.

Extracties, TAD’s en trauma’s

De internationaal hoog aangeschreven Italiaanse orthodontist prof. dr. Alberto Caprioglio besprak de overwegingen die in de orthodontie een rol spelen bij de keuze tussen extracties en TAD’s. Hij benadrukte dat de keuze per patiënt kan verschillen en propageerde case-driven orthodontics.

In zijn tweede voordracht belichtte hij welke bijdrage orthodontie aan multidisciplinaire behandelingen van dentale trauma’s kan geven. Zijn bijzonder goed verzorgde presentaties werden met diverse case reports geïllustreerd.

Mondhygiëne

Mondhygiëne bij orthodontische patiënten was het onderwerp van de presentatie van orthodontist prof. dr. Christina Erbe uit het Duitse Mainz. In een perceptiestudie maakte zij gebruik van oogbewegingsregistratie waarbij tandheelkundestudenten, adolescente patiënten en hun ouders willekeurige afbeeldingen van mondhygiëne beoordeelden. Het onderzoek liet zien dat de beoordelingen door tandheelkundestudenten het meest nauwkeurig waren, terwijl ouders de hygiëne strenger beoordeelden dan hun kinderen.

In een tweede onderzoek werd de parodontale conditie van adolescente patiënten die of met vaste apparatuur, of met aligners behandeld werden met elkaar vergeleken. Deze conditie bleek bij patiënten met vaste apparatuur tijdelijk te verslechteren.

Verder vergeleek zij de effectiviteit van een interactieve elektrische tandenborstel ten opzichte van een handtandenborstel bij adolescente patiënten die met vaste apparatuur werden behandeld. Uit dit onderzoek bleek dat een interactieve elektrische tandenborstel in vergelijking met een handtandenborstel voor een aanzienlijk grotere plaquereductie zorgde.

Versnelde tandverplaatsing

De Groningse orthodontist prof. dr. Yijin Ren – zij organiseert in 2029 als president het jaarlijkse congres van de European Orthodontic Society (EOS) in Den Haag – gaf een overzicht van onderzoeken naar methodes om orthodontische tandverplaatsingen te versnellen. Zij wees erop dat deze studies niet hebben aangetoond dat tandverplaatsingen gedurende de gehele behandelingsduur kunnen worden versneld. Bovendien zijn eventuele complicaties en het risico op recidief niet goed onderzocht. Op grond hiervan vraagt zij zich af of methodes om orthodontische tandverplaatsingen te versnellen wetenschappelijk te verantwoorden zijn.

Infant Oral Mutilation

De Zweedse orthodontist dr. Niels Ganzer besprak Infant Oral Mutilation (IOM), een traditionele praktijk die voornamelijk in Oost-Afrika uitgeoefend wordt, maar die ook bij immigranten in andere landen voorkomt. Bij de procedure worden de kiemen van melkhoektanden bij baby's verwijderd. De ingreep wordt uitgevoerd door traditionele genezers met eenvoudige, niet-steriele instrumenten en zonder verdoving. IOM heeft gevolgen voor de mond- en algehele gezondheid door bloedverlies, infectie of overdracht van door bloed overgedragen ziekten, zoals het humaan immunodeficiëntievirus (HIV). Er worden sterftecijfers van 21% bij in het ziekenhuis opgenomen kinderen gerapporteerd. Daarnaast kan IOM ook de gebitsontwikkeling van het kind ernstig verstoren.

Tijdens zijn voordracht gaf Ganzer een overzicht van de gevolgen van IOM en liet hij zien wat de consequenties voor het blijvend gebit zijn.

Klasse II

De gerenommeerde orthodontist prof. dr. Sabine Ruf uit het Duitse Giessen maakte als eerste spreker op de tweede congresdag in haar lezing duidelijk dat het succes van een behandeling van Klasse II-malocclusies door meerdere factoren wordt beïnvloed. Mogelijke factoren die het succes beïnvloeden, zijn op klinisch niveau gerelateerd aan de patiënt en behandelaar, maar ook aan morfologische en biologische kenmerken van de patiënt.

In haar interessante lezing gaf Ruf een helder schematisch overzicht van de wetenschappelijk onderbouwing voor het succes van Klasse II-behandelingen en de factoren die daarbij een rol spelen.

TAD’s en diagnostiek

Prof. dr. Manuel Nienkemper uit Düsseldorf is een bekend spreker op het gebied van TAD's. Op basis van zijn inmiddels ruime ervaring gaf hij talloze tips over hoe je TAD’s zo veilig mogelijk kunt gebruiken. Net als de eerdere sprekers over dit thema, Giorgio Iodice en Alberto Caprioglio, benadrukte ook hij TAD’s uitsluitend toe te passen als ze echt nodig zijn. In dit verband wees hij erop dat patiënten en hun ouders steeds veeleisender worden en dat je je met name bij een invasieve behandelmethode geen fouten kunt veroorloven. Hij ging in op de meest voorkomende problemen en wat je kunt doen om deze te vermijden.

In zijn tweede voordracht gaf Nienkemper het belang aan om in de orthodontie niet alleen te letten op de occlusie en het uitlijnen van het gebit, maar ook op overige gezichtskenmerken van de patiënt. Profiel, lipsluiting, kaakasymmetrieën, maar ook de positie van de tanden in het gezicht en hun relatie tot weke delen zijn van groot belang. Aan de hand van diverse patiënten liet hij zien dat het de moeite waard is om verder dan alleen intraoraal te kijken.

Autotransplantaties

De bekende Rotterdamse parodontoloog dr. Dick Barendregt is inmiddels een autoriteit op het gebied van autotransplantaties. Hij zette klinische protocollen en technische overwegingen uiteen, inclusief 3D-planning voor chirurgie en restauratieve opvolging. Ook bracht hij het regeneratieve potentieel van het parodontale ligament onder de aandacht en presenteerde (gunstige) lange-termijn-resultaten. Barendregt benadrukte het cruciale belang van nauwe interdisciplinaire samenwerking tussen orthodontist, endodontoloog, parodontoloog en restauratieve tandarts.

Molaarextracties

Bij Klasse II/1 malocclusies kan de behandelaar kiezen uit een breed scala aan behandelingsmogelijkheden, zoals functionele apparatuur, extraorale tractie en TAD’s. De Gorinchemse orthodontist dr. Hans Booij houdt zich sinds de jaren ‘80 bezig met behandelingen van klasse II/1 malocclusies met extracties van de eerste blijvende bovenmolaren. In 2021 is hij in Nijmegen op dit onderwerp gepromoveerd.

Booij presenteerde onderzoek waarbij de resultaten van vaste apparatuurbehandelingen van Klasse II/1 patiënten met extracties van de eerste blijvende bovenmolaren werden vergeleken met die waarbij de tweede blijvende bovenmolaren waren geëxtraheerd. Voordelen van behandelingen met extracties van de tweede blijvende bovenmolaren zijn een kortere behandelduur en het gemakkelijk kunnen distaliseren van de eerste molaren.

Begg Prize

Tijdens het congres werd ook de eervolle Begg Prize 2026 uitgereikt. Deze tweejaarlijkse internationale prijs wordt toegekend voor het beste voor de orthodontie klinisch relevante wetenschappelijke artikel en bestaat uit een geldprijs van € 2.500.

Winnaar van de prijs was orthodontist Sebastiaan van Doornik voor de publicatie ‘Evaluation of the use of a clinical practice guideline for external apical root resorption among orthodontists’. Het artikel maakt deel uit van zijn promotieonderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen naar de invoering van een landelijke klinische richtlijn voor externe apicale wortelresorptie. Volgens de beoordelingscommissie zijn de resultaten van het onderzoek maatschappelijk en klinisch uitermate relevant, omdat wortelresorptie een complicatie is die vaak voorkomt en zich bij elke orthodontische patiënt kan voordoen. Na de prijsuitreiking presenteerde Van Doornik een korte samenvatting van het onderzoek.

Eindoordeel

De gevarieerde mix aan onderwerpen gaf een goed beeld van de huidige stand van zaken van de moderne orthodontie. De hoge kwaliteit van sprekers en hun presentaties en de kleinschaligheid van het congres zorgden voor een bijzondere, informele sfeer. Het congres werd niet alleen door de deelnemers, maar ook door de sprekers hoog gewaardeerd. Na afloop vatte spreker Giorgio Iodice zijn eindoordeel over het congres als volgt samen: “Everything was simply exceptional. The scientific program was of the highest quality, the organization was absolutely impeccable, and every detail reflected the tremendous passion and dedication of the Booy Foundation.”