Welvaart volgens nieuw onderzoek risicofactor voor gebitsslijtage

E-Newsletter

The latest news in dentistry free of charge.

I agree(Required)
This field is for validation purposes and should be left unchanged.
(foto: Canva/Lamaip)
Iveta Ramonaite, Dental Tribune International

By Iveta Ramonaite, Dental Tribune International

Wed. 12. January 2022

save

GOLD COAST, AUSTRALIË – Een hoge socio-economische status wordt vaak gekoppeld aan betere resultaten op het gebied van gezondheid. Uit een wereldwijd onderzoek onder dertig landen blijkt nu echter dat welvaart mensen juist vatbaar kan maken voor orale aandoeningen, zoals cariës en gebitsslijtage. Kinderen die opgroeien in een gezin met een hoog gezinsinkomen hebben vaker en meer toegang tot zoete of zure drankjes als frisdrank, energiedrank en verpakte sappen.

Dr. Khaled Ahmed, leider in internationalisering en senior lector prothetiek aan de School of Medicine and Dentistry van de Griffith University in Gold Coast (Australië), is hoofdonderzoeker van dit onderzoek. Hij heeft een jarenlange interesse voor gebitsslijtage, ontstaan in 2007, toen hij een postdoctorale opleiding volgde aan de School of Dental Sciences van de Newcastle University in het VK. “Dat was mijn eerste poging tot een full-mouth rehabilitatie van een ernstig geval van gebitsslijtage. Het proces kostte zestien maanden, maar de transformatie – zowel op tandheelkundig vlak als in de zelfverzekerdheid en tevredenheid van de patiënt – was overweldigend en hartverwarmend,” vertelt hij Dental Tribune International.

Later, toen Ahmed lesgaf aan de University of Glasgow Dental School, koos hij gebitsslijtage als onderzoeksonderwerp voor zijn promotie. Hij was lid van een van de eerste onderzoeksgroepen die digitale tandheelkunde gebruikten om de ontwikkeling van gebitsslijtage bij patiënten klinisch te monitoren. Vandaag de dag is hij nog even nieuwsgierig naar het onderwerp en doet hij nog altijd onderzoek naar slijtage. Ahmed: “Mijn interesse in gebitsslijtage is door de jaren heen niet afgenomen, het blijft me nog steeds fascineren als tandheelkundige aandoening. Slijtage demonstreert hoe de impact van levensstijlfactoren als voeding, welvaart, onderliggende medische en mentale gezondheidsproblemen, mondhygiëneverzorging, gewoontes, hobby’s en beroepen zich tandheelkundig kan manifesteren door de jaren heen.”

Socio-economische status en gebitsslijtage: is er een correlatie?

In het onderzoek hebben dr. Ahmed en zijn mede-onderzoekers van Griffith University en Singapore’s National Dental Research Institute geprobeerd om het verband tussen socio-economische status en gebitsslijtage bij kinderen en volwassenen te onderzoeken. In totaal hebben ze 65 onderzoeken geanalyseerd die samen 64.000 deelnemers omvatten. Ze ontdekten dat kinderen die naar privéscholen gaan of een hoger gezinsinkomen hebben gevoeliger zijn voor gebitsslijtage in vergelijking met kinderen met een lagere socio-economische achtergrond. Daarnaast rapporteerden ze dat meer toegang tot frisdrank, energiedrank en verpakte sappen het risico op cariës verhoogde in welvarende landen, die hun populaties op deze manier blootstellen aan een hoger erosief risico.

Uit het onderzoek bleek ook dat adolescenten die naar een privéschool gingen en ouders hadden met een hoger educatieniveau en welvaart een grotere gebitsslijtageprevalentie vertoonden, waar volwassenen met een hoger opleidingsniveau juist een gereduceerd risico hadden op het ontwikkelen van gebitsslijtage.

Ahmed merkt op dat hij het fascinerend vindt om te zien hoe socio-economische status en welvaart op een wereldwijde schaal het risico van gebitsslijtage kunnen bepalen, gebaseerd op leeftijd - hetzij kindertijd, hetzij volwassenheid. Hij legt uit dat verscheidene onderzoeken eerder geprobeerd hadden om het verband te onderzoeken, maar dat dat resulteerde in conflicterende resultaten. Leeftijd lijkt nu de sleutelfactor te zijn.

“Het was een flinke opgave om deze onderzoeken te identificeren, ze te synthetiseren en te analyseren en daarna alle uitkomsten samen te voegen om een wereldwijde correlatie te kunnen onderscheiden,” aldus dr. Ahmed. Al het werk was volgens hem echter de moeite waard, aangezien het onderzoek de eerste definitieve verklaring geeft van welvaart als risicofactor voor kinderen uit families met een hoge socio-economische status, met de tegenovergestelde uitkomst voor volwassenen. “Toen we met dit onderzoeksproject startten, deden we dat met een open mind. Desalniettemin had ik een vaag vermoeden dat dit het resultaat zou zijn.”

De impact van voeding op kindertanden

Volgens de onderzoekers vloeien er drie voorname aanbevelingen voort uit de resultaten van het onderzoek. Allereerst gelooft dr. Ahmed dat de bevestigde link tussen gebitsslijtage en welvaart een mandaat vormt om toegang tot zure etenswaren als koolzuurhoudende dranken en voorverpakte fruitsappen opnieuw te evalueren. Ook de drankjes die weinig tot geen suiker bevatten, blijven namelijk schadelijk voor de orale gezondheid, vanwege hun zure inhoud.

Vanuit educatief perspectief laat de studie een sterke noodzaak zien om publiek bewustzijn over de impact van voeding op het kindergebit te vergroten. Het gaat dan niet alleen om etenswaren met veel suiker, maar ook om zure etenswaren. “Welvaart vertaalt zich niet in een betere mondgezondheid als er geen bewustzijn en routinematige toegang tot tandheelkundige zorg is,” merkt dr. Ahmed op.

De derde aanbeveling, vanuit professioneel standpunt, is dat tandheelkundige gezondheidszorgprofessionals mondgezondheidsscreenings uit zouden moeten voeren die gericht zijn op gebitsslijtage bij patiënten. Socio-economische status moet daarbij meegenomen worden als risicofactor. Ahmed: “Een vroege diagnose en goed toezicht kan onherstelbare gebitsschade op de lange termijn – die vanwege de biologische schade en financiële kosten bovendien moeilijk te behandelen is – voorkomen.”

Een reis naar gezonde tanden

Naast socio-economische status werden ook andere belangrijke factoren gekoppeld aan gebitsslijtage, zoals cariëservaring, fluoridering, toegang tot tandheelkundige zorg, educatie, mondhygiëneverzorging en obesitas. Hoewel sommige landen zich steeds meer bewust zijn van het schadelijke effect van suiker op de mondgezondheid en daarom alternatieve producten aanbieden – zoals light, laag-in-suiker of suikervrije dranken -, blijven ook deze alternatieven nog altijd erg zuur. Dr. Ahmed gelooft echter wel dat de introductie van de suikerbelasting, die al ingesteld is in landen als Zuid-Afrika, Australië, het VK en Singapore, een stap in de juiste richting is, vooral wanneer deze samengaat met bewustzijnscampagnes en beperkingen op adverteren. De reikwijdte van het effect moet echter nog bezien worden.

Het onderzoek, getiteld ’Tooth wear and socioeconomic status in childhood and adulthood: Findings from a systematic review and meta-analysis of observational studies‘, werd online gepubliceerd op 30 september 2021 in Journal of Dentistry, als voorpublicatie in de editie.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *