Search Dental Tribune

Mondgezondheid onder druk in de topsport

Foto: Lime25/peopleimages.com/Adobe Stock

LONDEN – Topatleten presteren weliswaar op topniveau, maar steeds meer bewijs suggereert dat hun mondgezondheid vaak verre van optimaal is. Dat roept zorgen op voor zowel hun prestaties als hun welzijn op de lange termijn. In een recente review is het nieuwste onderzoek over dit onderwerp samengebracht. Mondgezondheid moet nadrukkelijker worden meegenomen binnen de topsport, vinden de auteurs.

De review laat zien dat cariës, parodontale aandoeningen en erosieve gebitsslijtage veel voorkomen bij topatleten. Hoewel er sprake was van veel variatie tussen de onderzoeken, lijkt de prevalentie van cariës en erosieve slijtage hoger te zijn dan bij niet-atleten van vergelijkbare leeftijd. De auteurs stellen dat topatleten een verhoogd risico lopen op mondgezondheidsproblemen doordat de voedingsbehoeften tijdens training, competitie en herstel vaak een frequente en langdurige inname van koolhydraten vereisen. Tegelijkertijd dragen factoren zoals een verminderde speekselproductie bij aan het ontstaan van aandoeningen, en maken trainings- en wedstrijdschema’s het lastiger om regelmatig tandartsbezoek en -behandelingen in te plannen.

De review benadrukt dat mondgezondheid moet worden bekeken binnen een breder, holistisch ecosysteem, waarin ook coaches, voedingsdeskundigen en sportorganisaties een rol spelen. Interventies die zich uitsluitend richten op individueel gedrag zijn daarom mogelijk onvoldoende zonder structurele ondersteuning. Opvallend is dat atleten vaak aangeven over goede kennis van mondgezondheid en mondhygiëne te beschikken. Dit kan erop wijzen dat zij bereid zijn bepaalde risico’s te accepteren in het belang van hun prestaties. Om deze reden zal alleen educatie waarschijnlijk onvoldoende zijn om mondziekten te verminderen, stellen de auteurs, en kan het bevorderen van mondgezondheid bij topatleten beter worden benaderd als risicobeperking.

De review stelt dat interventies moeten aansluiten bij individuele motivaties en rekening moeten houden met sportieve routines en de ondersteuning van het bredere team. In dit kader wijzen de auteurs op effectieve en kostenefficiënte strategieën. Naast standaardadvies over het gebruik van tandpasta met een hoog fluoridegehalte en het verbeteren van mondhygiëneroutines, bevelen zij regelmatige screening en preventieve begeleiding aan, afgestemd op het individuele risico. Ook adviseren zij om screeningsmomenten in het laagseizoen te plannen, zodat eventuele behandelingen dan kunnen worden uitgevoerd. Verder stellen ze voedingsaanpassingen en praktische veranderingen in hydratatie voor, zoals het afwisselen van water en sportdranken. De review meldt ook dat gedragsveranderingsstrategieën (vooral wanneer deze aansluiten bij de motivatie van atleten) leiden tot verbeteringen in kennis, gewoonten en zelfgerapporteerde prestaties.

Belangrijk is dat een slechte mondgezondheid voor atleten niet alleen een klinisch probleem is, maar ook hun prestaties negatief kan beïnvloeden. Eerder onderzoek heeft al een duidelijk verband aangetoond tussen mondziekten en verminderde sportprestaties, waaronder effecten op training en wedstrijdresultaten. De auteurs stellen dat topsport prioriteit zou moeten krijgen binnen mondgezondheidsinterventies: net alleen om atleten te beschermen, maar ook vanwege hun invloed als rolmodel voor de bredere volksgezondheid.

Het onderzoek, getiteld What do we know about elite athlete oral health?’, werd op 27 februari 2026 online gepubliceerd in het British Dental Journal.

To post a reply please login or register
advertisement
advertisement