Evaluatie tuchtrecht biedt twee opties voor toekomst

In 2019 is een aantal wijzigingen doorgevoerd in het tuchtrecht, zoals het betalen van griffierecht en het aanstellen van tuchtklachtfunctionarissen. Dat had onder meer moeten leiden tot minder ‘lichte’ klachten die ongegrond worden verklaard en had de lerende functie van het tuchtrecht moeten versterken.

Dit lijkt onvoldoende te zijn gelukt, stellen de onderzoekers. Het aantal gegrond verklaarde klachten is gelijk gebleven en er is geen verandering te zien in de verhouding tussen ‘lichte’ en ‘zware’ klachten. Ook blijft het tuchtrecht te veel in dienst staan van correctie van hulpverleners en is het te weinig gericht op leren en verdere normontwikkeling, waardoor het in de ogen van beroepsbeoefenaren te weinig aan kwaliteitsverbetering bijdraagt, aldus het rapport.

Twee scenario’s

De onderzoekers schetsen twee mogelijke scenario’s voor de toekomst van het tuchtrecht. Leren en corrigeren gaan doorgaans niet goed samen, stellen zij. Er moet dan ook worden gekozen voor een van beide doelstellingen; een principiële keuze ten aanzien van de rol die het tuchtrecht heeft te vervullen.

In het eerste scenario staan lering en normontwikkeling voorop. In het tweede scenario richt het tuchtrecht zich juist op corrigeren, met oplegging van maatregelen. In dit scenario zou het tuchtrecht zich weer moeten concentreren op ernstige klachten of herhaalde tekortkomingen.

Het volgen van het eerste scenario is verdedigbaar, omdat het past bij de koers die met de wetswijziging is ingezet, aldus de onderzoekers. Het tweede scenario is echter meer toekomstbestendig, vinden zij. ‘De kracht van dit scenario is dat het tuchtrecht zich meer richt op waar het oorspronkelijk voor bedoeld was en waarvoor het ook het meest geschikt lijkt: het ter verantwoording roepen van beroepsbeoefenaren als door hun handelen of nalaten de kwaliteit van de zorg zodanig in het geding is, dat een serieus persoonlijk verwijt en corrigerend optreden gerechtvaardigd zijn,’ aldus het rapport.

Aanbevelingen

De onderzoekers doen ook een aantal algemene aanbevelingen. Zo raden ze aan om de doorlooptijd te beperken, het proces van digitalisering met kracht voort te zetten en de maatregelen van geldboete te schrappen. Ze adviseren daarnaast om de informatiepositie van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) te versterken en om de IGJ niet alleen in staat te stellen bij de tuchtrechter te klagen, maar ook de mogelijkheid te bieden de tuchtrechter een vraag voor te leggen over de uitleg van de professionele standaard.

Bron: Rijksoverheid