Cannabisgebruik en mondgezondheid: wat weten we inmiddels?

Voor de review werden 23 onderzoeken geselecteerd die tot en met 31 mei 2024 in de wetenschappelijke literatuur waren gepubliceerd. De onderzoeken richtten zich onder meer op parodontitis, cariës, xerostomie (een droge mond), hoofd-halskanker en het gebruik en de werkzaamheid van anesthetica.

Parodontale gezondheid

Van frequent of langdurig cannabisgebruik werd in verschillende onderzoeken een verband gevonden met diepere parodontale pockets, meer klinisch aanhechtingsverlies en een grotere kans op tandverlies. Niet alle onderzoeken bevestigden dit verband. Zo werd in één studie geen direct biologisch verband gevonden tussen cannabisgebruik en parodontitis.

Toch kwam parodontale gezondheid in de review naar voren als het mondgezondheidsaspect dat het meest consistent met cannabisgebruik samenhing. De auteurs adviseren daarom om cannabisgebruik mee te nemen bij de beoordeling van het parodontale risico, vooral bij patiënten die regelmatig of langdurig cannabis gebruiken.

Droge mond en cariës

Ook voor xerostomie en cariës werden mogelijke verbanden gevonden. Mensen die regelmatig cannabis gebruiken, rapporteerden vaker klachten van een droge mond. Objectieve metingen van de speekselproductie lieten echter geen eenduidig beeld zien.

Bij cannabisgebruikers werd in sommige onderzoeken ook meer cariës vastgesteld. Deze relatie werd echter duidelijk zwakker of verdween wanneer rekening werd gehouden met andere factoren die de uitkomst kunnen beïnvloeden.

Volgens de onderzoekers kunnen vooral leefstijl- en gedragsfactoren hierbij een belangrijke rol spelen. Zo worden bij cannabisgebruik onder andere vaker suikerhoudende dranken en snacks geconsumeerd en kan de mondhygiëne minder goed zijn. Daarnaast kunnen sociaaleconomische omstandigheden, tabaksgebruik en de toegankelijkheid van tandheelkundige zorg bijdragen aan verschillen in tandgezondheid tussen cannabisgebruikers en niet-gebruikers.

Hoofd-halskanker

Voor hoofd-halskanker is het beschikbare bewijs vooralsnog tegenstrijdig. Sommige onderzoeken vonden geen verband tussen cannabisgebruik en het ontstaan van hoofd-halskanker.

Eén onderzoek vond wel een verband tussen cannabisgebruik en HPV-positieve hoofd-halskanker, maar niet met HPV-negatieve hoofd-halskanker. Een later onderzoek kon deze bevinding echter niet bevestigen. Op basis van de huidige gegevens is daarom geen duidelijke conclusie te trekken.

Anesthesie en sedatie

De mogelijke invloed van cannabisgebruik lijkt mede afhankelijk te zijn van het type anesthesie. Eén onderzoek suggereerde dat patiënten die cannabis gebruiken en een diepe sedatie of algehele anesthesie ondergaan, mogelijk hogere doses propofol, midazolam, ketamine en fentanyl nodig hebben. Voor lokale anesthesie werd daarentegen geen duidelijk verschil in werkzaamheid gevonden. De auteurs adviseren daarom om cannabisgebruik mee te nemen bij de voorbereiding en planning van behandelingen waarbij diepe sedatie of algehele anesthesie wordt toegepast.

Mogelijke rol van het orale microbioom

Een mogelijke verklaring voor het verband tussen cannabisgebruik en parodontale problemen is een verandering in het orale microbioom. Dit wordt ondersteund door recent onderzoek, waaruit bleek dat cannabisgebruik samenhing met een ander bacterieel profiel in de mond. Sommige potentieel pathogene bacteriën bleken bovendien minder gevoelig voor de antimicrobiële werking van cannabidiol (CBD), een bestanddeel van cannabis. Hierdoor zouden bepaalde bacteriën mogelijk een voordeel kunnen krijgen ten opzichte van bacteriën die wel gevoelig zijn voor deze werking.

Wat betekent dit voor de tandartspraktijk?

Alles bij elkaar genomen wijst het huidige onderzoek vooral op een verband tussen cannabisgebruik en een minder goede parodontale gezondheid. Voor andere aspecten van de mondgezondheid, zoals cariës, xerostomie en hoofd-halskanker, is het bewijs vooralsnog minder overtuigend.

De auteurs adviseren tandheelkundige professionals daarom om cannabisgebruik standaard te bespreken en vast te leggen in het patiëntendossier. Daarbij is het relevant om niet alleen te vragen óf iemand cannabis gebruikt, maar ook hoe vaak, hoe lang, op welke manier en wanneer de cannabis voor het laatst is gebruikt.

Tegelijkertijd is voorzichtigheid geboden bij het interpreteren van de resultaten. Het aantal beschikbare onderzoeken is beperkt en de studies verschillen aanzienlijk in opzet, patiëntengroepen en gebruikte onderzoeksmethoden. Daardoor kan op dit moment nog niet met zekerheid worden vastgesteld of bepaalde gebruikspatronen of een hogere cumulatieve blootstelling daadwerkelijk leiden tot een groter risico op nadelige effecten op de mondgezondheid. Ook is nog onvoldoende duidelijk of de ene manier van cannabisgebruik meer risico met zich meebrengt dan de andere.

Het artikel, getiteld “Cannabis use and risk of periodontitis and adverse oral health outcomes: A systematic literature review”, werd op 18 augustus 2026 online gepubliceerd in Cureus.