De tandarts (in opleiding) als vluchteling

Hoeveel vluchteling-tandartsen werken momenteel in Nederland?

Dat is niet geheel duidelijk. De KNMT schat in dat van de ongeveer 10.000 tandartsen in Nederland iets minder dan 25 procent een buitenlands diploma heeft. Daarvan is ongeveer een derde opgeleid buiten de EU. Er is wel bekend hoeveel tandartsen van buiten de EU een aanvraag doen bij het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg (CIBG), maar er wordt niet geregistreerd welk deel hiervan vluchteling is. Er is een stijging te zien in het aantal aanvragen: van 128 in 2023 en 126 in 2024 naar 246 in 2025. In een recente publicatie van het NIVEL wordt de verwachting uitgesproken dat er jaarlijks 150 tot 200 tandartsen met een buitenlands diploma zullen blijven instromen op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Aan welke eisen moeten tandartsen die zijn opgeleid buiten de EU voldoen, voordat ze in Nederland kunnen werken?

Voor diploma’s die zijn behaald buiten de Europese Economische Ruimte (EER) moeten tandartsen eerst een assessmentprocedure doorlopen. Ze moeten hun diploma en andere relevante documenten opsturen naar de Commissie Buitenlands Gediplomeerden Volksgezondheid (CBGV). Ze moeten ook taalcertificaten overhandigen van de Nederlandse en Engelse taal. Voor tandartsen is de eis voor de Nederlandse taal B2+ en voor de Engelse taal B2. De CBGV beoordeelt de aanvraag en kijkt of er een aanvullend traject nodig is. Artsen, tandartsen en verpleegkundigen die zijn opgeleid buiten de EER moeten altijd een beroepsinhoudelijke toets afleggen. Daarin wordt bekeken op welke onderdelen hun kennis en vaardigheden gelijk zijn aan het Nederlandse niveau en welke misschien (nog) niet.

Waar bestaat de beroepsinhoudelijke (BI)-toets voor tandartsen uit?

De toets bestaat uit vier deeltoetsen:

1. Theoretische deeltoets (medische basiskennis, radiologie en wetenschap, tandheelkundige kennis deel I en deel II)
2. Preklinische toets (gebitsreiniging, excavatie oefening, preparatie van een 3-delige brug, endodontische behandeling 2-kanalig element)
3. Afnemen van een anamnese bij een geïnstrueerde patiënt (acteur)
4. Diagnose, indicatiestelling en behandelplanning bij twee patiëntencasussen

Overigens kunnen per jaar maar maximaal 120 mensen de BI-toets maken. ACTA heeft hiervoor twee keer per jaar een toetsronde. Voor 2026 is er geen plek meer. De kosten voor deelname aan de BI-toets zijn € 1500,-. Ongeveer 90% van de tandartsen krijgt een BIG-registratie na afronden van de BI-toets en eventueel een aanvullend traject, laat ACTA weten.

Hoe lang duurt het meestal voor tandartsen van buiten de EU om in Nederland aan het werk te kunnen?

De volledige procedure kan in één jaar worden doorlopen, maar duurt meestal langer. Een traject van twee jaar of langer komt vaker voor, zegt prof. dr. Erwin Berkhout, afdelingsvoorzitter Tandheelkundig onderwijs en algemene tandheelkunde van ACTA. “Veel kandidaten moeten eerst voldoende beheersing van de Nederlandse taal (minimaal niveau B2) ontwikkelen, voordat ze aan de beroepsinhoudelijke toetsen kunnen deelnemen.”

Kunnen vluchteling-tandartsen ook begeleiding krijgen?

Ja, Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF begeleidt gevluchte tandartsen en tandheelkundestudenten. Op dit moment zijn dat er 105. UAF helpt hen met trajectbegeleiding, financiering en belangenbehartiging. “We proberen ook mee te denken over werkervaringsplekken voordat ze de toetsen gaan maken,” laat de communicatieadviseur van UAF weten. “Ook hebben wij een mentoringprogramma waarbij we hen koppelen aan Nederlandse tandartsen. We zijn hard op zoek naar meer tandartsen die hieraan mee willen doen.”