Dental Tribune Netherlands

Na de preventieassistent direct door naar de diëtist

By Anne Doeleman
October 23, 2019

Hoe ga je om met slechte kindergebitten? Uiteraard door de mondjes te reinigen en te behandelen en door het geven van voorlichting en instructies. Maar ook het voedingspatroon van kinderen is van invloed op de mondgezondheid. In Rotterdam bedacht een tandarts daarom een unieke oplossing: hij vroeg kinderdiëtist Jolien Verschragen om bij hem in de praktijk te komen werken. Op het Ivoren Kruis-congres ‘Voorkomen is de beste zorg’ op 23 november is Verschragen een van de sprekers. “De samenwerking is eigenlijk heel logisch, dat zien ouders en kinderen ook.”

Tandartspraktijk Dante Tanden ligt midden in Rotterdam Lombardijen, een zeer multiculturele wijk met veel inwoners met een lage sociaaleconomische status. Dat is ook terug te zien in de staat van de kindergebitten. Er komt veel gebitsproblematiek voor. Cariës en extracties zijn er aan de orde van de dag. De praktijk doet veel aan preventie en werkt met het cariëspreventieprogramma Gewoon Gaaf. Maar ook voeding is van grote invloed op het kindergebit, zag tandarts Poeya Mohtadili. Hij kende kinderdiëtist Jolien Verschragen uit hun gezamenlijke vriendenkring en vroeg haar drie jaar geleden om bij hem in de praktijk aan de slag te gaan. Verschragen: “Hoe we dat precies gingen aanpakken, wisten we nog niet. Het was en is nog steeds wel pionieren. Maar de samenwerking is eigenlijk heel logisch. Dat zien ouders en kinderen inmiddels ook.”

Geen groen voedsel

Het werkt zo. De tandarts ziet de kinderen als eerste. Bij de intake wordt een plaquetest gedaan en een voedingsanamnese afgenomen. Na intra-oraal onderzoek en eventueel röntgenonderzoek wordt een zorgplan opgesteld. Indien het kind pijn of zwellingen heeft, wordt uiteraard curatief ingegrepen. In alle andere gevallen gaan de preventieassistent en de kinderdiëtist met kind en de ouders aan de slag. Verschragen ontvangt de kinderen direct na hun afspraak bij de preventieassistent voor coaching op het gebied van voeding. Op die manier wordt het ouders en kinderen zo makkelijk mogelijk gemaakt en hoeven ze niet nog een extra afspraak met de diëtist te maken.

Uitgangspunt van de behandeling van Verschragen is altijd de hulpvraag van de ouders en het kind. “Ik ga ouders niet vertellen wat ze moeten doen. Dat werkt niet. We zoeken samen naar het probleem. Vervolgens laat ik ze haalbare doelen formuleren en zoeken we samen naar mogelijke oplossingen.” Vragen kunnen gaan over voedingsmiddelen, maar ook over de manier van poetsen. Gaan kinderen ’s avonds met bijvoorbeeld met een flesje naar bed? Slapen ze slecht en eten of drinken ze dan ’s nachts? Is er altijd strijd als een kind zijn tanden moet poetsen? Weigeren pubers om te poetsen? Wil het kind niets groens eten? Verschragen: “Het hoeft niet perfect. We gaan op zoek naar wat wel kan.”

Meestal vraagt ze ouders en kinderen eerst een eetdagboekje bij te houden. Zo worden ze zich bewust van hun eet- en drinkpatroon. Vaak zijn drankjes – sapjes, pakjes drinken, limonade bij het eten, frisdrank – de grote boosdoeners. Maar Verschragen kijkt ook of de kinderen voldoende zuivel en groenten binnenkrijgen. Die zijn erg belangrijk voor de sterkte van het gebit. Ook vezels zijn essentieel. Daar moet namelijk op worden gekauwd, wat de speekselaanmaak stimuleert. Speeksel neutraliseert de mond vervolgens weer.

Waterkalender

Alles draait eigenlijk om bewustwording, zegt Verschragen. “Mensen moeten stilstaan bij wat ze eten en drinken. Ze hebben het vaak zelf niet door als ze een verkeerd eet- of drinkpatroon hebben.” Sommige zaken zijn deels ook cultureel bepaald. Ouders vinden het soms bijvoorbeeld zielig als hun kind alleen water mag drinken. Verschragen: “Maar soms moet je samen opnieuw beoordelen wat zielig is: water drinken of een kapot gebit.” Regelmatig geeft de diëtist een waterkalender mee: een kalender waarop kinderen stickers mogen plakken als ze water hebben gedronken in plaats van limonade. Als alle vakjes vol zijn, krijgen de kinderen een cadeautje, zoals een waterfles. Dat werkt heel stimulerend.

Verschragen maakt zaken graag visueel en tastbaar voor ouders en kinderen. Voor kleinere kinderen heeft ze bijvoorbeeld allerlei plaatjes en filmpjes over bacteriën in de mond. En een truc bij pubers is om een flosdraadje tussen de achterste elementen door te halen en ze deze te laten ruiken. “Die onprettige geur zorgt er vaak voor dat ze toch beter gaan poetsen, ook als ze een beugel hebben.” Zo is kinderdiëtetiek echt zorg op maat. Het liefst doet Verschragen dat bovendien op een speelse manier. “Ik vind het belangrijk dat kinderen mij en mijn coaching leuk vinden.”

Overigens staan niet alle ouders en kinderen direct te springen als ze horen dat ze naar de diëtist moeten. Mensen schrikken er nog wel eens van, zegt Verschragen. “‘Is mijn kind te dik?’, denken ze dan. Maar als ik uitleg dat al het eten en drinken door de mond gaat, en dit ook van invloed is op het gebit, snappen ze het wel.”

Drie uur vergoed

Wat de resultaten zijn van deze inmiddels drie jaar durende samenwerking tussen Verschragen en de tandartspraktijk, is nog niet bekend. Wel ziet de praktijkhouder een trend in zijn praktijk. Ouders zijn vaak gewend dat er direct curatief aan de slag wordt gegaan als er veel problemen zijn in het gebit. Dat moet helaas ook vaak. Maar langzaam maar zeker dalen de curatieve behandelsessies bij de kinderen die intensief worden begeleid door het preventieteam.

Verschragen is in gesprek met het Ivoren Kruis om te bekijken of de resultaten gestandaardiseerd meetbaar en onderzocht kunnen worden. Voor Verschragen staat al wel vast dat de samenwerking tussen tandarts en diëtist kan bijdragen aan betere kindergebitjes. Ouders hoeven zich in ieder geval geen zorgen te maken over de kosten: vanuit de basisverzekering wordt drie uur dieetadvisering per kalenderjaar vergoed. Verschragen: “Dat is zeker niet genoeg, maar het is alvast een begin.”

Verschragen ziet een belangrijke taak voor zichzelf om de brug tussen voeding en mondgezondheid te slaan. Nu wordt er op de opleiding Diëtetiek & Voeding en de opleidingen Tandheelkunde en Mondzorgkunde weinig tijd besteed aan het onderwerp. Dat ziet Verschragen liever anders. Ze zit in het bestuur van het Netwerk Voeding en Mondgezondheid en geeft regelmatig lezingen en scholingen. Voor zover ze weet is ze de enige diëtist die één op één met de tandarts samenwerkt, dus daar valt ook nog winst te behalen. “Het zou mooi zijn als meer diëtisten zo gaan werken. We zijn nog zoekende, maar het is zeker mijn toekomstplan om voeding en mondgezondheid beter op de kaart te zetten. En dan zeker bij kinderen. Kinderen zijn immers de toekomst en bij hen valt de meeste winst te behalen.”

 

Gewoon Gaaf
Gewoon Gaaf is een cariëspreventiemethode voor kinderen van 0 tot 18 jaar en zijn of haar ouders of verzorgers. De tandarts of mondhygiënist maakt een risico-inschatting en bepaalt wanneer hij de (ouder van en) het kind weer in de mondzorgpraktijk wil terugzien. Dat kan per kind verschillen. Gewoon Gaaf laat ouder en kind inzien wat de eigen invloed is op het ontstaan en vooral het voorkomen van cariës. Wie goed de tanden poetst en er een verstandig consumptiepatroon op nahoudt, kan zijn gebit gewoon gaaf houden, is het idee.
Biografie
Jolien Verschragen (1991) studeerde in 2015 af aan de opleiding Voeding en diëtetiek. Ze volgde daarna de post-hbo-opleiding kinderdiëtetiek. In 2016 startte ze haar eigen praktijk FoodMood Diëtist, gevestigd in tandartspraktijk Dante Tanden in Rotterdam. Als bestuurslid van het Netwerk Voeding en Mondgezondheid verzorgt ze lezingen, voorlichtingen en scholingen over voeding en mondgezondheid. Meer informatie op www.foodmooddietist.nl.
Congres Ivoren Kruis over preventie
Op zaterdag 23 november organiseert het Ivoren Kruis haar jaarcongres ‘Voorkomen is de beste zorg’ over cariëspreventie in de praktijk, bij ACTA in Amsterdam. Jolien Verschragen is een van de sprekers. Meer informatie en inschrijven kan via www.ivorenkruis.nl/congres.html.

2 Comments

  • Een mooi voorbeeld van samenwerking onder één dak. In dit geval met een diëtiste. Ook JTV Mondzorg voor kids heeft al jaren een samenwerking met kinderdiëtisten. Deels direct in de de praktijk, direct in samenwerking met behandelaren, vaak ook middels doorverwijzing en dan na een gesprek met de ouders over bijvoorbeeld de uitkomsten van het Glansje -voedingsregistratieboekje dat een week lang thuis wordt bijgehouden. De ervaringen van onze teams als ook die van de diëtiste en vooral ook de ouders zijn erg goed. Kortom, een voorbeeld om te volgen.

  • Een mondhygiënist is de specialist op het gebied van voeding advies in relatie tot het gebit!
    Ik vind het echt niet kunnen dat de mondhygiënist hier zo buiten spel wordt gezet.
    Ik vraag regelmatig aan tandartsen om mij heen waarom er niet meer kinderen naar ons worden toegestuurd voor advies. Nu weet ik waarom die kinderen niet komen …….

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Latest Issues
E-paper

DT Netherlands No. 8, 2019

Open PDF Open E-paper All E-papers

© 2019 - All rights reserved - Dental Tribune International